Zapalenie kaletki krętarzowej

Co to oznacza

Kaletka to niewielki, płaski woreczek wypełniony płynem, który leży między kością a ścięgnami lub mięśniami przesuwającymi się nad nią, amortyzując ruch, aby nic się boleśnie nie ocierało. Krętarz większy to wyczuwalne wypuklenie kości po zewnętrznej stronie biodra, nad którym przebiega kilka ścięgien oraz pasmo tkanki zwane pasmem biodrowo-piszczelowym. Zapalenie kaletki krętarzowej to stan zapalny i obrzęk kaletki w tym miejscu, wywołany zwykle powtarzającym się tarciem lub uciskiem, a nie uszkodzeniem samego stawu biodrowego.

Dlaczego pojawia się w opisie TK lub MR

W obrazie MR zapalona kaletka widoczna jest jako niewielkie skupisko dodatkowego płynu i pogrubiałej tkanki dokładnie nad krętarzem większym, często razem ze zmianami w sąsiadujących ścięgnach mięśni pośladkowych, które się w tym miejscu przyczepiają. Ponieważ podrażnienie ścięgien (tendinoza) i niewielkie ich naderwania często występują w tej samej okolicy i dają identyczne objawy, radiolodzy nierzadko opisują cały ten obraz zbiorczo jako „zespół bólowy okolicy krętarza większego”, a nie samo zapalenie kaletki. W opisie badania może pojawić się informacja o wielkości zbiornika płynu oraz o tym, czy sąsiednie ścięgna wyglądają na zdrowe, czy przeciążone.

Co zwykle oznacza ten wynik

To bardzo częsty, w dużej mierze mechaniczny problem. Często rozwija się w wyniku powtarzalnych aktywności, takich jak bieganie czy jazda na rowerze, długiego leżenia na boku, upadku lub bezpośredniego urazu biodra, a także napiętych mięśni biodra i uda, które nasilają tarcie nad kaletką. Częściej występuje u osób w średnim i starszym wieku i niejednokrotnie współistnieje z łagodnym zużyciem ścięgien pośladkowych. Rzadko bywa groźne i zwykle nie wskazuje na problem wewnątrz samego stawu biodrowego, na przykład zmiany zwyrodnieniowe stawu kulszowo-udowego, choć oba te stany mogą występować razem i dawać podobne objawy.

Kiedy zgłosić się do lekarza

Zwykły ból bocznej części biodra odpowiadający temu obrazowi zazwyczaj można omówić podczas rutynowej wizyty, a wiele osób odczuwa poprawę dzięki odpoczynkowi, modyfikacji aktywności, rozciąganiu i prostym lekom przeciwbólowym, jeszcze zanim postawiona zostanie formalna diagnoza. Warto zgłosić się do lekarza szybciej, jeśli biodro staje się czerwone, gorące i wyraźnie obrzęknięte, jeśli pojawia się gorączka lub ogólne złe samopoczucie, albo gdy nie można obciążać nogi — to sygnały, które mogą wskazywać na zakażenie stawu lub kaletki bądź poważniejszy uraz wymagający szybkiej oceny, a nie domowego leczenia.

Jak to sobie wyobrazić

Wyobraź sobie mały żelowy wkład podłożony pod linę, która przy każdym otwarciu drzwi przesuwa się tam i z powrotem po gałce. Jeśli drzwi są używane zbyt często albo lina biegnie pod niewłaściwym kątem, ten wkład zostaje przyciśnięty i puchnie od ciągłego tarcia. Sama gałka (kość biodrowa) i lina (ścięgna) są w porządku — to poduszka amortyzująca między nimi uległa podrażnieniu i potrzebuje odpoczynku, żeby się uspokoić.