Kątnica (caecum)

Co to oznacza

Kątnica to pierwsza część jelita grubego. Ma kształt zaokrąglonego worka i leży nisko po prawej stronie brzucha, w miejscu gdzie jelito cienkie wpuszcza swoją zawartość do jelita grubego. Od kątnicy odchodzi wyrostek robaczkowy — mały, paluszkowaty twór. Jej nazwa pochodzi od łacińskiego słowa 'caecus' oznaczającego 'ślepy', ponieważ tworzy ślepy, zamknięty zachyłek poniżej miejsca wejścia jelita cienkiego. Stąd treść pokarmowa rozpoczyna wędrówkę w górę i dookoła przez resztę okrężnicy.

Dlaczego pojawia się w opisie tomografii, rezonansu lub zdjęcia RTG

Radiolog opisuje kątnicę, gdy ocenia prawą część brzucha — region często badany, bo tutaj odchodzi wyrostek robaczkowy. W opisach może pojawić się wzmianka o ścianie kątnicy, ilości stolca, płynu lub gazu w jej świetle oraz o tym, czy otaczająca tkanka tłuszczowa wygląda prawidłowo. Ponieważ wyrostek robaczkowy odchodzi od kątnicy, obszar ten jest szczególnie dokładnie oceniany przy bólu brzucha. Kątnica służy też jako punkt orientacyjny potwierdzający prawidłowe wypełnienie jelita grubego.

Co zwykle oznacza w praktyce

W większości opisów kątnica jest wymieniana jedynie po to, by opisać lokalizację w prawym dole biodrowym lub potwierdzić jej prawidłowy wygląd. Stolec i gaz w jej świetle są całkowicie oczekiwane. Ponieważ wyrostek robaczkowy odchodzi od kątnicy, obszar ten jest dokładnie oceniany przy podejrzeniu zapalenia wyrostka, jednak samo wymienienie kątnicy nie sugeruje problemu. Prawidłowo wyglądająca kątnica z czystą tkanką tłuszczową wokół niej jest wynikiem uspokajającym. Jeśli ściana jest opisana jako pogrubiała lub otoczenie jako z cechami zapalenia, radiolog interpretuje to łącznie z objawami klinicznymi.

Kiedy zgłosić się do lekarza

Sama nazwa nie wymaga działania. Ważne jest, co zostało o niej napisane. Jeśli opis zawiera pogrubienie ściany, cechy zapalenia, zmianę guzowatą lub zalecenie kolonoskopii albo kontroli, warto to omówić z lekarzem. Pilnej oceny wymagają: narastający ból w prawym dole biodrowym, gorączka z bólem brzucha, zmiana rytmu wypróżnień lub krew w stolcu.

Jak to sobie wyobrazić

Proszę wyobrazić sobie jelito grube jako pętlę drogi jednokierunkowej, a kątnicę jako zaokrąglony nawrót na jej początku, ukryty w prawym dolnym rogu brzucha. Jelito cienkie wpada tutaj jak wjazd z bocznej drogi, a mały wyrostek robaczkowy zwisa z kątnicy jak krótki, zamknięty ślepą uliczką zaułek. Z tego workowatego początku treść pokarmowa wyrusza w pętlę w górę i dookoła przez okrężnicę.