Zespół cieśni nadgarstka

Co to oznacza

Kanał nadgarstka to wąskie przejście po dłoniowej stronie nadgarstka, ograniczone od dołu drobnymi kośćmi nadgarstka, a od góry mocnym pasmem więzadła. Przez tę ciasną przestrzeń przebiega dziewięć ścięgien oraz jeden nerw — nerw pośrodkowy — zmierzające do dłoni. Nerw pośrodkowy przekazuje czucie z kciuka, palca wskazującego, środkowego i połowy palca serdecznego, a także zasila część mięśni u nasady kciuka. Gdy cokolwiek zaciska ten kanał — obrzęk, pogrubiała tkanka lub nadmiar płynu — nerw zostaje uciśnięty, a zespół objawów, który z tego wynika, nazywa się zespołem cieśni nadgarstka.

Jest to schorzenie bardzo częste, zwłaszcza u dorosłych wykonujących powtarzalne ruchy dłonią, i dotyka kobiety częściej niż mężczyzn. Rozpoznanie zwykle nie opiera się na badaniach obrazowych — stawia się je na podstawie badania klinicznego i badania przewodnictwa nerwowego — ale MRI lub USG mogą posłużyć do poszukiwania konkretnej przyczyny lub do zaplanowania operacji.

Dlaczego pojawia się w opisie TK lub MRI

W badaniu MRI radiolog ocenia wielkość, kształt i sygnał nerwu pośrodkowego na wysokości nadgarstka, a także przestrzeń wokół niego. Obrzęknięty, spłaszczony lub o wzmożonym sygnale nerw przy wejściu do kanału przemawia za rozpoznaniem. W opisie może też pojawić się widoczna przyczyna, jeśli taka istnieje: pogrubiałe pochewki ścięgien zginaczy, niewielka torbiel galaretowata, płyn w kanale lub nietypowo położony mięsień. Czasem nadgarstek jest obrazowany z zupełnie innego powodu, a łagodny obrzęk nerwu pośrodkowego zostaje odnotowany jedynie jako obserwacja przygodna.

Co zwykle oznacza

W większości przypadków przyczyna ma charakter mechaniczny, a nie wynika z jednego groźnego problemu — powtarzalne chwytanie lub zginanie nadgarstka, zatrzymywanie płynów w ciąży oraz niedoczynność tarczycy czy cukrzyca to częste czynniki sprzyjające. Przypadki łagodne do umiarkowanych często poprawiają się po zastosowaniu szyny na nadgarstek noszonej w nocy, zmianie aktywności, a czasem po iniekcji sterydowej. Gdy objawy są nasilone, utrzymują się długo lub pojawia się widoczny zanik mięśnia u nasady kciuka, bardzo skutecznym rozwiązaniem jest niewielki zabieg chirurgiczny uwalniający więzadło uciskające nerw — to jedna z najbardziej udanych operacji w ortopedii.

Kiedy zgłosić się do lekarza

Zabierz wynik badania do lekarza lub specjalisty chirurgii ręki, który zwykle potwierdzi rozpoznanie badaniem przewodnictwa nerwowego, jeśli nie zostało ono jeszcze wykonane. Zgłoś się na szybszą konsultację, jeśli zauważysz stałe drętwienie (a nie objawy pojawiające się i ustępujące), nowe osłabienie chwytu lub siły szczypania, albo widoczne ścieńczenie mięśnia u nasady kciuka — te objawy sugerują bardziej zaawansowany ucisk nerwu, przy którym wcześniejsze leczenie przynosi lepsze efekty. Objawy budzące Cię w nocy lub utrudniające codzienne czynności to również dobry powód, by nie zwlekać.

Prosty obraz, który pomaga to zrozumieć

Wyobraź sobie ogrodowy wąż przeciągnięty przez ciasną metalową tuleję. Jeśli coś wewnątrz tulei puchnie — zagięcie, dodatkowa wyściółka — wąż zostaje przyciśnięty i przepływa przez niego mniej wody. Nerw pośrodkowy to wąż, kanał nadgarstka to tuleja, a mrowienie w palcach to sygnał, że przepływ jest ograniczony. Poluzowanie tulei, farmakologicznie lub chirurgicznie, pozwala nerwowi znów działać prawidłowo.