Zwężenie kanału kręgowego

Co to oznacza

Kręgosłup zbudowany jest ze stosu kostnych pierścieni, z których każdy ma centralne otwory. Złożone razem, tworzą długi tunel — kanał kręgowy — w którym biegnie rdzeń kręgowy i korzenie nerwowe odchodzące do ciała. Zwężenie kanału kręgowego to radiologiczne określenie stanu, w którym tunel ten staje się węższy niż powinien, pozostawiając mniej miejsca dla przebiegających w nim nerwów.

Dlaczego pojawia się w opisie tomografii lub rezonansu

W opisie zazwyczaj podaje się poziom (np. L4–L5 lub C5–C6), stopień nasilenia (łagodne, umiarkowane, ciężkie) i przyczynę, gdy można ją zidentyfikować. Częste przyczyny to: uwypuklające się lub wypadające krążki międzykręgowe uciskające kanał od przodu, pogrubione więzadła zwężające go od tyłu, kostne narośla wynikające z choroby zwyrodnieniowej lub ześlizgnięty kręg. Radiolog może też rozróżniać zwężenie kanału centralnego (głównego tunelu) od zwężenia otworów kręgowych (mniejszych bocznych ujść, przez które wychodzi każdy korzeń nerwowy).

Co to zwykle oznacza

Łagodne zwężenie jest niezwykle powszechne, zwłaszcza po przekroczeniu połowy życia, i wiele osób ma je bez żadnych objawów — sam wynik badania obrazowego nie stanowi rozpoznania. Umiarkowane lub ciężkie zwężenie częściej wywołuje realne dolegliwości: ból pleców ustępujący w pochyleniu do przodu lub siadaniu, ból lub ciężkość nóg pojawiające się po krótkim marszu (tak zwane chromanie neurogenne), mrowienie lub drętwienie, a w odcinku szyjnym — ból lub niezgrabność ruchów rąk. Ciężkie zwężenie z nowym niedowładem, zaburzeniami w oddawaniu moczu lub stolca bądź pogarszającą się równowagą jest traktowane jako nagłe wskazanie do pilnej oceny, gdyż sam rdzeń kręgowy może być pod ciśnieniem. To, co widać na obrazie, musi być oceniane w powiązaniu z dolegliwościami — obraz sam w sobie nie decyduje o leczeniu.

Kiedy zgłosić się do lekarza

Proszę porozmawiać z lekarzem, jeśli opis dotyczy umiarkowanego lub ciężkiego zwężenia — szczególnie gdy towarzyszy mu ból nóg lub rąk przy chodzeniu lub ruchu kończyny, drętwienie, osłabienie lub zaburzenia równowagi. Leczenie zazwyczaj zaczyna się zachowawczo — fizjoterapia, leki przeciwzapalne, zmiana ergonomii i czas. Iniekcje i operacja zarezerwowane są dla przypadków, w których objawy są ciężkie, nasilają się lub nie poprawiają. Nagłe osłabienie kończyn, utrata kontroli nad pęcherzem lub jelitem bądź drętwienie okrolicy krocza to objawy alarmujące wymagające natychmiastowej pomocy na izbie przyjęć.

Prosty sposób, żeby to sobie wyobrazić

Proszę sobie wyobrazić wąż ogrodowy przechodzący przez stos pączków. Normalnie dziurki w pączkach są równo ustawione i wąż przechodzi swobodnie. Gdy pączki gęstnieją — nabierają dodatkowego ciasta, opadają do środka lub układają się krzywo — dziurka robi się mniejsza i zaczyna ściskać wąż. Lekkie uciśnięcie może być niezauważalne; silniejsze ogranicza przepływ i odczuwa się go „poniżej".