Torbiel Bakera

Co to oznacza

Staw kolanowy jest zamknięty w torebce stawowej wypełnionej niewielką ilością mazi zapewniającej smarowanie. Gdy kolano jest podrażnione, może wytwarzać nadmiar tej mazi, a płyn ten czasem przemieszcza się do naturalnej kieszonki z tyłu stawu. Torbiel Bakera to właśnie ten wypełniony płynem uwypuklony obszar z tyłu kolana, nazwany od nazwiska chirurga, który jako pierwszy go opisał. Bywa też określana jako torbiel podkolanowa, od dołu podkolanowego, w którym się znajduje.

Dlaczego pojawia się w opisie tomografii lub rezonansu

Rezonans magnetyczny i USG wyraźnie pokazują taką torbiel, a w opisie zwykle podaje się jej wielkość oraz to, czy jest prosta (przejrzysty płyn), czy złożona (z osadem lub przegrodami w środku). Ponieważ torbiel jest zazwyczaj skutkiem innego problemu, w opisie często wskazuje się prawdopodobne źródło nadmiaru płynu — chorobę zwyrodnieniową stawu, uszkodzenie łąkotki lub ogólny stan zapalny stawu. Czasem torbiel jest znaleziona przypadkowo, przy okazji badania wykonanego z innego powodu.

Co to zwykle oznacza

Większość torbieli Bakera jest niegroźna i wiele z nich nie daje żadnych objawów. Gdy jednak objawy występują, pojawia się uczucie napięcia, obrzęk lub wyczuwalne uwypuklenie z tyłu kolana, nasilające się przy aktywności lub przy pełnym zginaniu bądź prostowaniu nogi. Leczenie skupia się na tym, co podrażnia kolano, a nie na samej torbieli: leczenie zapalenia stawu, fizjoterapia i zmniejszanie obrzęku często pozwalają torbieli się zmniejszyć. Zdarza się, że torbiel pęka lub przecieka, powodując ból i obrzęk łydki, które mogą przypominać zakrzepicę żylną — dlatego nowy, bolesny, obrzęknięty łydkę zawsze warto niezwłocznie skonsultować, a nie zakładać z góry, że to na pewno torbiel.

Kiedy zgłosić się do lekarza

O znanej już torbieli Bakera warto powiedzieć lekarzowi, jeśli powiększa się, staje się bolesna lub ogranicza zakres zginania kolana. Pilnej pomocy medycznej należy szukać w przypadku nagłego bólu, obrzęku, ocieplenia lub zaczerwienienia łydki, ponieważ trzeba wtedy wykluczyć zakrzepicę żył głębokich, która może wyglądać bardzo podobnie do pękniętej torbieli. W pozostałych przypadkach torbiel jest zwykle leczona razem z chorobą stawu kolanowego, która ją wywołała.

Prosty sposób, żeby to sobie wyobrazić

Proszę wyobrazić sobie przepełniony balonik z wodą podłączony do węża ogrodowego. Gdy wąż (kolano) wytwarza za dużo wody, nadmiar cofa się i rozdyma miękką kieszonkę dalej na jego długości. Wystarczy usunąć przyczynę nadprodukcji w wężu, a kieszonka sama się opróżni. Uwypuklenie jest objawem ciśnienia powstającego wcześniej w układzie, a nie dziurą w samym baloniku.